Górski poradnik

A (Airway - drogi oddechowe)

Udrożnić drogi oddechowe i ocenić oddech.
• Obrócić poszkodowanego na plecy (rys.1-3).

• Odchylić głowę do tyłu trzymając rękę na czole - tylko wtedy gdy nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa szyjnego!
• Palcami, w rękawiczce lub owiniętymi chusteczką, opróżnić jamę ustną z ciał obcych (cukierek, proteza, itp.), nie usuwać protezy dobrze umocowanej.
• Palcami drugiej ręki unieść żuchwę.
  
  

Ocenić oddech. ( nie dłużej niż 10s )
• Pochylić głowę tak aby policzek był nad ustami poszkodowanego, a wzrok skierowany na jego klatkę piersiową - ocenić:
  • wzrokiem - ruch klatki piersiowej;
  • słuchem - szmery oddechowe;
  • czuciem - ruch i ciepło wydychanego powietrza.
• Oddech prawidłowy: ułóżyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej (rys.4-6), posłać kogoś lub samemu udać się po pomoc, w przypadku pozostania przy poszkodowanym sprawdzać regularnie jego oddech.

• Brak oddechu - przejść do punktu B.
  
  

Udrażnianie dróg oddechowych u osoby z podejrzeniem urazu kręgosłupa.
(po skoku do wody, upadku z wysokości, wypadku samochodowym lub narciarskim)
• Uklęknąć za głową ratowanego.
• Cztery palce ułóżyć za kątami żuchwy, przesunąć nimi żuchwę do góry i do przodu.
• Kciukami otwórzyć lekko usta ratowanego (przesunąć w dół dolną wargę).

B (Breathing - oddychanie)

Rozpoznanie braku oddechu - wykonać sztuczne oddychanie.
• Nie opuszczać poszkodowanego, zatelefonować lub wysłać kogoś po fachową pomoc.
• Wykonać dwa skuteczne wdechy (tak aby klatka piersiowa poszkodowanego unosiła się i opadała):
  • odchylić głowę poszkodowanego, drugą ręką unieść żuchwę (rys.7);
  • ręką położoną na czole zacisnąć nos;
  • wykonać wdech (wdmuchiwać spokojnie powietrze), obejmując szczelnie wargami usta poszkodowanego (metoda usta-usta) (rys.8);
  • odsuwając swoją głowę, by nabrać powietrza, obserwować opadanie klatki piersiowej poszkodowanego (rys.9);
  • podobnie wykonać drugi wdech.

• Jeśli wdechy są nieskuteczne:
  • jeszcze raz sprawdzić zawartość jamy ustnej, usunąć z niej ciała obce;
  • ponownie odchylić głowę, unieść żuchwę i spróbować wykonać ponownie 2 skuteczne wdechy (do 5 prób);
  • Niezależnie od rezultatu przejść do punktu C.
    
    

Sztuczne oddychanie metodą usta-nos.
(wykonywana w przypadku całkowitego braku uzębienia ratowanego, urazów w okolicy ust lub żuchwy)
• Zamknąć usta ratowanego.
• Szczelnie objąć ustami nos ratowanego.
• Wykonać sztuczny wdech.
• Otworzyć usta ratowanego, by umożliwić wydech.

C (circulation - krążenie krwi)

Ocenić krążenie krwi.
• Osoba przeszkolona: sprawdzić tętno na tętnicy szyjnej.
• Osoba nie przeszkolona: sprawdzić obecność kaszlu, mimowolnych ruchów, prób oddechu (nie poświęcać temu więcej niż 10s).
  
  

Krążenie zachowane.
• Kontynuować sztuczne oddychanie, sprawdzając oznaki zachowanego krążenia co 10 oddechów lub co minutę; gdy poszkodowany zacznie sam oddychać, ułóżyć go w pozycji bezpiecznej i nadal kontrolować oddech i oznaki krążenia.
  
  

Brak oznak zachowanego krążenia - rozpocząć pośredni masaż serca.
• Przesuwając palcami po łuku żebrowym, znaleźć koniec mostka; w odległości 2 palców od tego miejsca (rys.11), przyłóżyć do mostka nadgarstek i połóżyć na nim drugą dłoń; unieść palce obu dłoni, by nie dotykały żeber (rys.12).
• Wyprostować ręce w łokciach i pochylić się, tak aby ciężar ciała opadał na dłonie (rys.13).

• Nie odrywając rąk ucisnąć 15 razy mostek (niezależnie od liczby ratowników) z częstotliwością 100/min i na głębokość 4-5 cm, liczyć głośno.
• Po 15 uciśnięciach wykonać 2 skuteczne sztuczne wdechy, nie zapominając o udrożnieniu dróg oddechowych, a następnie kolejne 15 uciśnięć, itd.
• Po każdych 4 cyklach (2 wdechy, 15 uciśnięć - każdy cykl zaczyna się od 2 sztucznych wdechów) sprawdzić oznaki krążenia krwi (do 10 s); jeżeli jest ich brak, kontynuować sztuczne oddychanie i pośredni masaż serca do chwili przybycia fachowej pomocy.

Schemat postępowania przy prowadzeniu akcji resuscytacyjnej.

utrata przytomności
kontrola oddechu		utrzymany oddech samoistny		ułożenia na boku
brak oddechu
odgięcie głowy ku tyłowi 2 wdmuchnięcia (do 5 prób)
ponowna kontrola oddechu		powrót samoistnego oddechu		ułożenia na boku
brak oddechu
kontrola tętna		tętno wyczuwalne		kontynuacja sztucznego oddychania
tętno niewyczuwalne
wyznaczenie punktu uciskania, masaż serca
na zmianę 15 uciśnięć 2 wdmuchnięcia
co 1 minutę (4 cykle) kontrola tętna		pojawienie się tętna i samoistnego oddechu		ułożenie na boku
utrzymuje się brak akcji serca i bezdech
kontynuacja reanimacji