Górski poradnik

Improwizowany transport zaleca się w przypadku, gdy stan poszkodowanego jest bardzo ciężki, a sprowadzenie pomocy może trwać dłużej niż kilkanaście godzin.

W pozostałych przypadkach należy zaniechać transportu, ponieważ transportowanie poszkodowanego na improwizowanym środku, w większości przypadków szkodzi bardziej, niż długie oczekiwanie na fachową pomoc na miejscu wypadku.

Do sporządzenia improwizowanego środka transportu mogą posłużyć przedmioty osobistego ekwipunku: plecaki, skafandry, kijki narciarskie, narty oraz gałęzie, grube, drewniane kije, itp. Sposób wykonania improwizowanego środka transportu będzie zależne od: rodzaju pozycji, w jakiej poszkodowany musi być transportowany, posiadanych przedmiotów, a także naszej wyobraźni. Najprostszymi, wystarczająco wygodnymi, choć wymagającymi pewnych przygotowań środkami są włóki oraz nosze.

Włóki sporządzamy z dwóch długich (około 5m) tyczek z gałęzi i minimum trzech poprzeczek. Elementy te łączymy w całość za pomocą pętli, linek, pasków, aby w efekcie otrzymać rodzaj włóczonych noszy. Poprzeczki zamocować należy w odpowiednich miejscach, ponieważ spełniają one pewne funkcje: usztywnienie konstrukcji, środkowa poprzeczka spełnia rolę siedzenia dla poszkodowanego, dolna poprzeczka jest oparciem dla jego nóg. Włóki (w jednej strony) podnosimy do wysokości bioder transportującego, a ich końcówki przekładamy przez paski nośne plecaka, które będą je podtrzymywać. Należy zwrócić uwagę na długość końców "dyszli", aby zapewnić swobodny uchwyt przez transportującego oraz wyeliminować wypadanie ich z miejsca podparcia (pasków nośnych plecaka). Dla wygody poszkodowanego plecak należy opróżnić. Na tak przygotowane nosze narzucamy gałęzie (cetynę) i umieszczamy na nich poszkodowanego tak, aby opierał się o plecy transportującego.

Wygodniejszym dla poszkodowanego środkiem transportu są nosze. Można je sporządzić z dwóch grubych tyczek o długości około 3m, połączonych ze sobą podobnie jak w przypadku włók, trzema (lub więcej) poprzeczkami. Dyszle przekładamy przez paski nośne plecaków. Na nosze narzucamy gałęzie i umieszczamy na nich poszkodowanego.

Przed transportującymi powinna iść jedna osoba, która będzie wybierać najwygodniejszą drogę. Obok noszy (po obu stronach), dla bezpieczeństwa powinny iść dwie osoby, tak aby w razie utraty równowagi przez transportujących, mogły podtrzymać nosze z poszkodowanym. Pamiętać należy, że transportujących należy często zmieniać. Ci którzy zostali zmienieni udają się na koniec kolejki transportowej, przesuwając się do przodu w miarę wykonywania kolejnych zmian.

Decydując się na improwizowany transport, musimy pamiętać, że środek transportu musimy dobrać do stanu poszkodowanego. Rodzaj pozycji w jakiej ma być transportowany poszkodowany zależy od rodzaju poniesionych przez niego urazów:

• rannego w klatkę piersiową umieszcza się w pozycji półsiedzącej;

• rannego w tył głowy, w plecy, w twarz kładzie się na boku (pozycja boczna-ustalona);

• rannego w brzuch kładzie się z kończynami dolnymi ugiętymi w stawach kolanowych (przy ranie poprzecznej);

• rannego w szyję układa się w pozycji półsiedzącej z głową pochylona do przodu;

• przy uszkodzeniach kręgosłupa lub pasa biodrowego, rannego kładzie się na twardym podłożu (drzwi, dykta, deski) umieszczonym na improwizowanych noszach, poszkodowanego unieruchomić w stosunku do podłoża.

Transportowanego należy okryć. O ile jego stan zdrowia na to pozwala, powinno się mu co jakiś czas podawać ciepłe napoje. Ponieważ na twarzy poszkodowanego można zauważyć nawet najlżejsze pogorszenie jego stanu zdrowia, powinniśmy mieć możliwość ciągłej jej obserwacji. W tym celu niesiemy poszkodowanego głową do przodu, tak aby idący obok noszy cały czas mogli obserwować jego twarz. Przy zejściach i wejściach, należy poszkodowanego tak transportować, aby jego głowa zawsze była wyżej od reszty ciała.

Decyzję o improwizowanym transporcie poszkodowanego podejmujemy tylko w ostateczności.