Górski poradnik

Należy pamiętać, że wraz z wysokością maleje ciśnienie atmosferyczne i zawartość tlenu w powietrzu. O ile to drugie zjawisko jest niebezpieczne dopiero w górach wysokich, to z objawami pierwszego możemy się spotkać nawet Beskidach. Podobnie jest z ekspozycją, której występowanie kojarzy się zwykle z górami wysokimi, typu alpejskiego. Należy sobie uświadomić, że eksponowane miejsca czy ścieżki, znajdują się również w niższych pasmach górskich, chociażby w Pieninach.

Objawy i skutki

Wysokość

• Wraz ze wzrostem wysokości następuje spadek ciśnienia atmosferycznego i obniżenie zawartości tlenu w powietrzu.

• Nagłe przeniesienie organizmu ludzkiego z dolin w wysokie partie gór lub dłuższy pobyt na dużych wysokościach powoduje niedotlenienie organizmu, które może doprowadzić do wystąpienia obrzęku płuc i mózgu.

• Możliwość wystąpienia zaburzeń świadomości, zadyszki i zawrotów głowy.

Ekspozycja

• Deprymujące działanie na psychikę człowieka, często wyzwolenie panicznego strachu, utrata równowagi psychicznej.

• Odpadnięcie wskutek utraty równowagi psychicznej, fizycznej lub (chwilowej) utraty przytomności.

• Utrudnione mijanie się na eksponowanych odcinkach szlaków.

• Na eksponowanych odcinkach szlaków możliwość wystąpienia zatorów.

• Psycho-ruchowy paraliż wywołany uczuciem strachu.

Jak sobie radzić

• Wyjeżdżając w góry należy przeprowadzić aklimatyzację wysokościową organizmu, szczególnie w przypadku małych dzieci i osób starszych. W polskich górach zazwyczaj wystarczają 1-2 dni.

• Należy stopniować długość, wysokość i trudności kolejnych marszrut.

• Osoby z małym doświadczeniem górskim powinny przemierzać eksponowane odcinki szlaków trzymając się skały lub sztucznych ułatwień.

• Poruszać się w eksponowanym terenie ostrożnie i z rozwagą.

• W przypadku złego samopoczucia zrezygnować z wędrówki lub wybrać szlak o łagodnym przebiegu.

• Przestrzega się przed wywożeniem kolejkami linowymi małych dzieci i osób w podeszłym wieku. Pokonanie dużej różnicy wysokości w tak krótkim czasie może stać się przyczyną zaburzeń funkcjonowania organizmu.

• Przy pokonywaniu formacji skalnych pamiętać o zasadzie "trzech punktów podparcia", tj.:
  - dwoma rękoma trzymać się skały stojąc na jednej nodze i szukając stopnia drugą;
  - stojąc na obu nogach i trzymając się jedną ręką, drugą szukać chwytu.

• Przy przechodzeniu sztucznych ubezpieczeń obowiązuje zasada: jedna osoba na jednym odcinku elementu ubezpieczającego. Zapobiega to wytrąceniu turysty z równowagi przez innego turystę. Korzystając ze sztucznych ułatwień zaleca się używania skórzanych rękawiczek, zapewniających pewniejszy i wygodny chwyt.

• Należy zwrócić szczególną uwagę w czasie wymijania osób na wąskich, eksponowanych ścieżkach, a także ubezpieczonych odcinkach szlaków, aby nie strącić turysty znajdującego się od strony eksponowanego stoku. Najlepiej jednak będzie zaczekać w bezpiecznym miejscu, aż turysta idący z przeciwka opuści niebezpieczny odcinek szlaku.

• W trudnych, eksponowanych miejscach można zastosować asekurację 8-10 metrowym odcinkiem liny wspinaczkowej. Należy jednak wcześniej zasięgnąć informacji na temat lotnej asekuracji, a najlepiej przećwiczyć jej stosowanie pod nadzorem doświadczonego wspinacza.

• Osoby uskarżające się na lęk wysokości lub przestrzeni nie powinny podejmować wędrówek eksponowanymi szlakami.

• Przed wyjazdem w góry, osoby z nadciśnieniem tętniczym bezwzględnie powinny udać się na konsultacje z lekarzem.