Górski poradnik

Umiejętnością "rasowego" turysty górskiego nie jest przepowiadanie pogody, ale zdobycie umiejętności dostrzegania oznak będących ostrzeżeniem krótkoterminowym o grożących zmianach pogody, co w zasadniczy sposób rzutuje na jego działalność, a wielokrotnie decyduje o jej wyniku. Nie będziemy się więc tu zajmować dokładnie zjawiskami atmosferycznymi i omawianiem ich procesu powstawania. Spróbuję poniżej podać kilka występujących w meteorologii prawidłowości, które powinny wystarczyć do trafnego prognozowania pogody na kilka dni naprzód. Umiejętność taka przyda się w czasie wypraw i umożliwi przygotowanie planu wycieczki na dzień następny oraz przygotowanie odpowiedniego ekwipunku.

• Nadchodzący front ciepły - dłuższy okres opadów, ocieplenie. Po okresie słonecznej pogody ocieplenie może się nie zaznaczyć z powodu pokrywy chmur i w związku z tym braku nasłonecznienia.

• Nadchodzący front chłodny - opady, często gwałtowne, połączone z ochłodzeniem i silnymi wiatrami. W partiach szczytowych nawet latem może wystąpić opad śniegu. Zimą zawieje i zamiecie. Okres opadów krótszy w związku z prędkością przemieszczania się frontu. Załamanie pogody może mieć charakter bardzo gwałtowny.

• Niż przesuwający się na północ od Karpat - możliwość wystąpienia wiatru halnego. Potem okres opadów z możliwością ochłodzenia.

• Niż przesuwający się na południe od Karpat - silne i długotrwałe opady, latem deszczu, zimą śniegu z deszczem.

• Wyż nad Ukrainą - stabilna pogoda. Latem upalnie i sucho, zimą mroźno. Możliwe tworzenie się w chłodnej porze roku nocnych mgieł inwersyjnych w dolinach, przy bardzo silnych spadkach temperatury. Wiatry słabe lub bezwietrznie.

• Wyż znad zachodniej Europy - pogoda zmienna, przelotne opady (latem burze), zwykle bez dłuższych okresów chłodu.

• Wyż nad Skandynawią, Litwą i Łotwą - ochłodzenie, możliwe opady. Zimą mogą wystąpić śnieżyce.

• Wyż nad Polską - pogoda i zachmurzenie zmienne, ochłodzenie.

• Powolny, długotrwały spadek ciśnienia - dłuższy okres złej pogody. Spadek gwałtowny sygnalizuje możliwość załamania pogody i silnych wiatrów w krótkim czasie.

• Mgły wędrujące z dołu ku szczytom - pogorszenie pogody i opady.

• Wiatr wzmagający się pod wieczór, połączony ze zmianą kierunku - pogorszenie pogody.

• Spadek temperatury pod wieczór - dobra pogoda.

• Pojawienie się na niebie niewysokich, pojedynczych, białych, kłębiastych chmur o niewielkich rozmiarach, w godzinach przedpołudniowych oraz ich "znikanie" po południu - ładna, stabilna pogody.

• Duże, wysokie "ławice" drobnych chmur kłębiastych, zakrywających w końcu całe niebo (baranki) i nadchodzące chmury warstwowe - gwałtowne załamanie pogody.

• Świetlne lub tęczowe koło wokół słońca lub księżyca - dłuższy okres opadów.

• Pojedyncze, białe chmury "rosnące" wzwyż i zmieniające szybko kształt, o brzegach ostro zarysowanych, wyglądające jak baszty i kalafiory, przy jednoczesnym upalnym dniu - burza. Jeżeli ponad wysoko wypiętrzoną chmurą pojawi się postrzępiona w kształt wachlarza, rozmyta chmura lub obłok, burza będzie bardzo silna.

Ratownicy GOPR/TOPR rozmieszczeni w danym terenie górskim, codziennie rano podają do stacji centralnej komunikaty o stanie pogody, warunkach turystycznych i narciarskich w miejscach dyżuru. Dlatego też chcący dowiedzieć się o aktualnie panujące warunki pogodowe i turystyczne w rejonie nas interesującym, wystarczy zadzwonić do stacji centralnej GOPR i uzyskać potrzebne informacje.